27 Ottobre 2010
CANU UPOZORAVA NA MANJAK KAPACITETA U PARLAMENTU
Podgorica - Skupština mora biti spremna da stalno kontroliše rad Vlade, a da bi u tome bila uspješna mora imati stručniji kadar i sposobnije poslanike. Ukoliko želi da se pokaže pred Evropskom unijom, parlament će morati da predlaže zakone, umjesto da se oslanja samo na Vladina rješenja.
To su samo neke od preporuka Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU) objavljenih u okviru edicije “Crna Gora u XXI stoljeću - u eri kompetitivnosti”. U knjizi „Izgradnja i funkcionisanje države Crne Gore“ stručnjaci CANU ocijenili su da će, u susret evropskim izazovima, poslanici morati da imaju više iskustva i poznaju rad parlamenta. U „Ekspertskoj viziji parlamentarizma u Crnoj Gori u društvu i kompetitivnosti“ autorke Marijane Pajvančić podsjeća se da se posebna znanja traže samo pri izboru sudija i tužilaca, ističući da se od poslanika ne može tražiti ono što se ne zahtijeva od premijera, predsjednika države ili ministara. Ipak, narodni predstavnici, smatra ona, trebalo bi da provode više vremena u Sskupštini i sa biračima.
„Možda je najcjelishodnije uz svijest o povećanim obavezama kontinuirano raditi na pripremanju potencijalnih kandidata za poslanike, a edukaciju za rad u Skupštini nastaviti tokom trajanja poslaničkog mandata“, smatra ona.
U analizi koja se umnogome podudara sa dosadašnjim izvještajima Evropske komisije (EK) upozorava se da treba povećati efikasnost rada Skupštine, kao i da povodom toga parlament i Vlada trče neravnopravnu trku. Poslanik Nove srpske demokratije (Nova) Goran Danilović ističe da istraživačkim radom CANU nije otkrivena topla voda, priznajući da parlament ima mnogo nedostataka.
„Skupština je drugačija nego što je bila. Najotvorenija smo institucija u Crnoj Gori, jer ovdje su transparentne i zarade, dnevnice, putovanja. Ne bih rekao da su sudska ili izvršna vlast na sličnom nivou transparentnosti kao parlament. Mislim da će ljudi znati to da cjene“, smatra Danilović.
Da bi rad Skupštine cijenile i međunarodne organizacije, u CANU smatraju da bi Skupština morala da sprovede unutrašnju reorganizaciju procedura i jača odbore i skupštinske službi. U CANU smatraju da bi trebalo donijeti zakon o Skupštini i definisati položaj parlamenta, ali i obezbijediti pravo Skupštini da kreira svoj budžet. U CANU predlažu da se u Kolegijum predsjednika Skupštine, osim čelnika poslaničkih klubova, uključe i predsjednici Odbora. Da bi rad bio kvalitetniji a poslanici spremniji, Kolegijum bi trebalo da planira godišnji rad i definiše prioritete. Aludirajući na ratna dešavanja sa početka devedesetih, poslanik SDP-a Raško Konjević podsjeća da stvaranje stručnih kadrova za državu nije bilo prioritet gotovo cijelu deceniju. Pojašnjavajući da se administratrivni kapaciteti ne mogu graditi za nekoliko godina, on je kazao da u državnoj administraciji dolazi do smjene generacija i na odgovorna mjesta dolaze mladi i obrazovani ljudi sa međunarodnim iskustvom.
“Crnogorski parlament je u poređenju sa drugim parlamentima regiona i zemalja EU sa, po broju, najmanjom podrškom stručnih saradnika. Sada u parlamentu imamo pomak u vidu angažovanja mlađih, vrlo obrazovanih ljudi kojima je potrebno vrijeme da steknu i neophodno iskustvo i to će sigurno dati bolje rezultate”, smatra on.
Ističući da nedostatke u Skupštini niko ne krije, Konjević upozorava da kvalitet rada ne zavisi samo od poslanika. On se slaže da treba jačati administrativne kapacitete skupštinskih službi, podsjećajući da pored nedostatka stručnjaka Skupština kuburi i sa prostorom.
“Ne postoji nijedan parlament u državama EU u kojem poslanici nemaju svoju kancelariju i barem jednog saradnika koji mu pruža stručnu i logističku podršku. Za ministre radi po nekoliko stotina službenika, mada nas to opravdava da rad parlamenta bude efikasniji”, smatra on.
Danilović: Skupština je nekima čistilište
U analizi CANU upozorava se da vladajuća većina rijetko dozvoljava da se u parlamentu čuje glas poslaničke manjine. Upozoravajući na mali uticaj opozicije na zakonodavnu djelatnost Skupštine, u analizi se pojašnjava da je to jedan od pokazatelja demokratičnosti parlamenta. Dok u CANU ističu da vladajuća većina ne smije dozvoliti da parlament samo glasa za predloge Vlade, Danilović upozorava da u Crnoj Gori ni 30 odsto zakonskih predloga ne dolazi iz parlamenta. Skupštinska većina, smatra on, namjerno zapostavljena parlament kako bi se izdigao rad Vlade.
„Pojedine kolege iz vlasti parlament doživljavaju kao mučilište i čistilište prema raju koji se zove Vlada. Zbog toga smo često u nezgodnoj situaciji, jer opozicija nema mogućnosti da mijenja imidž parlamenta bez kolega iz vlasti, a njima je više stalo da se hvali Vlada. Namjerno se stvara loša slika o parlamentu. Drugi segmenti vlasti su mnogo drčniji, misle da im pripadaju veća prava, imaju bolje plate iv eći uticaj u društvu, a to nikome ne smeta - već samo položaj poslanika“, istakao je on.
Otvorite vrata lobistima
U CANU smatraju da bi crnogorska skupština trebalo da otvori vrata interesnim grupama i lobostima. Interesne grupe, kako se pojašnjava, mogli bi formirati poslanici iz različitih partija kako bi se kroz skupštinski rad angažovali na ostvarivanju određenih interesa.
„Žene poslanici mogle bi formirati grupu koja bi se zalagala za ostvarivanje rodne ravnopravnosti, ili bi poslanici mogli iz raznih partija da zastupaju interese sredine iz koje dolaze. S obzirom na značaj koji lobiranje ima u parlamentarnom životu, bilo bi korisno ustanoviti standarde i propisati pravila po kojima se odvija lobiranje“, smatraju u CANU.
Sa. KAJOŠEVIĆ
Nessun commento:
Posta un commento